Πρέπει να χωρίσεις; Οι ενδείξεις που σου λένε με βεβαιότητα ότι ήρθε η ώρα να φύγεις

Κάθε σχέση περνάει δύσκολες περιόδους. Καβγάδες, κούραση, μέρες που αναρωτιέσαι τι κάνεις εκεί. Τα περισσότερα από αυτά διορθώνονται με κουβέντα, χρόνο και διάθεση και από τους δύο. Υπάρχουν όμως κάποια σημάδια που δεν είναι «δύσκολη περίοδος». Είναι κόκκινες γραμμές.

Το δύσκολο δεν είναι να τις δεις. Τις βλέπεις ήδη. Το δύσκολο είναι να παραδεχτείς ότι τις βλέπεις, γιατί τότε θα πρέπει να κάνεις κάτι. Αυτό το άρθρο δεν είναι για τα συνηθισμένα προβλήματα. Είναι για τα σημάδια που λένε ότι η σχέση σε πληγώνει περισσότερο απ’ όσο σου δίνει.

1. Φοβάσαι

Αν φοβάσαι την αντίδρασή του, αν προσέχεις κάθε σου λέξη για να μη θυμώσει, αν έχει σηκώσει χέρι, σε έχει σπρώξει ή σε απειλεί, αυτό δεν είναι πρόβλημα επικοινωνίας. Είναι κίνδυνος. Εδώ δεν υπάρχει «ας το παλέψουμε». Υπάρχει μόνο η δική σου ασφάλεια. Στην Ελλάδα μπορείς να καλέσεις δωρεάν, όλο το εικοσιτετράωρο, τη γραμμή SOS 15900 για τη βία κατά των γυναικών. Αν κινδυνεύεις άμεσα, κάλεσε το 100.

2. Σε περιφρονεί

Η ειρωνεία, το βλέμμα στο ταβάνι όταν μιλάς, τα υποτιμητικά σχόλια μπροστά σε άλλους. Μακροχρόνιες μελέτες σε ζευγάρια βρήκαν ότι η περιφρόνηση είναι από τα πιο σταθερά σημάδια ότι μια σχέση οδηγείται στο τέλος. Ο θυμός μπορεί να περάσει. Η περιφρόνηση σημαίνει ότι ο άλλος έχει πάψει να σε βλέπει ως ίση.

3. Σε ελέγχει

Ελέγχει το κινητό σου, τα χρήματά σου, με ποιους μιλάς, πού πας. Σε απομακρύνει σιγά-σιγά από φίλους και οικογένεια. Ο έλεγχος δεν είναι αγάπη ούτε ζήλια «επειδή νοιάζεται». Είναι τρόπος να σε κάνει να εξαρτάσαι από εκείνον.

4. Τα κακά έχουν ξεπεράσει κατά πολύ τα καλά

Όλα τα ζευγάρια τσακώνονται. Η έρευνα δείχνει ότι στα ζευγάρια που αντέχουν, οι θετικές στιγμές είναι πολύ περισσότερες από τις αρνητικές, ακόμα και μέσα στους καβγάδες. Αν οι καλές στιγμές έχουν γίνει εξαίρεση και η ένταση κανόνας, η σχέση δεν σε στηρίζει πια.

5. Κάνεις μόνη σου όλη τη δουλειά

Εσύ προτείνεις λύσεις, εσύ ζητάς κουβέντα, εσύ ζητάς συγγνώμη ακόμα κι όταν δεν φταις. Εκείνος απλώς υπάρχει δίπλα σου. Μια σχέση δεν κρατιέται με το ένα χέρι. Αν έχεις ζητήσει αλλαγή πολλές φορές και δεν ήρθε, έχεις την απάντηση.

6. Έχεις χάσει τον εαυτό σου

Δεν γελάς όπως παλιά. Δεν βλέπεις τους φίλους σου. Έχεις σταματήσει να κάνεις πράγματα που αγαπούσες. Αν κοιτάξεις τον εαυτό σου πριν από αυτή τη σχέση και δεν τον αναγνωρίζεις, κάτι πήγε πολύ στραβά.

7. Μένεις μόνο από φόβο

Μένεις επειδή φοβάσαι τη μοναξιά, επειδή «έχεις επενδύσει τόσα χρόνια», επειδή δεν ξέρεις πώς θα τα βγάλεις πέρα. Η έρευνα δείχνει ότι αυτοί οι λόγοι, τα χρόνια που επενδύσαμε και η έλλειψη εναλλακτικών, κρατούν πολλούς ανθρώπους σε σχέσεις που δεν τους κάνουν πια καλό. Τα χρόνια που έδωσες δεν είναι λόγος να δώσεις κι άλλα.

Πριν πάρεις την απόφαση

Αν αναγνωρίζεις το πρώτο, το δεύτερο ή το τρίτο σημάδι, δεν χρειάζεται άλλη σκέψη. Εκεί προτεραιότητα είναι η ασφάλειά σου, και καλό είναι να σχεδιάσεις τον χωρισμό με τη βοήθεια ανθρώπων που εμπιστεύεσαι ή μιας υπηρεσίας στήριξης. Αν αναγνωρίζεις τα υπόλοιπα, αξίζει μια τελευταία ειλικρινής κουβέντα, ή μια συνάντηση με έναν σύμβουλο ζεύγους. Όχι για να πείσεις τον εαυτό σου να μείνει. Για να ξέρεις ότι έκανες ό,τι μπορούσες πριν φύγεις.

Κράτα αυτό

Δεν είναι όλα τα προβλήματα λόγος για χωρισμό. Ο φόβος, η περιφρόνηση και ο έλεγχος όμως δεν είναι προβλήματα της σχέσης. Είναι η ίδια η σχέση. Όταν τα κακά έχουν γίνει ο κανόνας, όταν κρατάς μόνη σου το βάρος, όταν δεν αναγνωρίζεις πια τον εαυτό σου, τα σημάδια σού έχουν ήδη απαντήσει. Το μόνο που μένει είναι να τα ακούσεις.

Ενδεικτικές πηγές: Gottman, J. M., & Levenson, R. W. (1992). «Διεργασίες στον γάμο που προβλέπουν τη μελλοντική διάλυση: συμπεριφορά, φυσιολογία και υγεία», Journal of Personality and Social Psychology, 63(2), 221–233. Le, B., & Agnew, C. R. (2003). «Η δέσμευση και οι παράγοντες που την καθορίζουν: μετα-ανάλυση του Μοντέλου Επένδυσης», Personal Relationships, 10(1), 37–57.

© Συντακτική ομάδα Ψυχολογικού Φάρου. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς άδεια. Επιτρέπεται η παράθεση σύντομου αποσπάσματος με σύνδεσμο προς το πρωτότυπο άρθρο.
Βιωματική ψυχολογία – Αρ. πνευματικών δικαιωμάτων: 5753-24/4/2012

Ψυχολογικός Φάρος