Αρνητική ενέργεια γύρω σου; Τα 10 σημάδια και τι πραγματικά σημαίνουν

Υπάρχουν περίοδοι που όλα μοιάζουν να πηγαίνουν στραβά. Ξυπνάς κουρασμένος, χάνεις τα κλειδιά σου, τσακώνεσαι για το τίποτα, τα χρήματα δεν φτάνουν, ο ύπνος σου γεμίζει εφιάλτες. Και κάποια στιγμή σκέφτεσαι: «Κάτι βαρύ υπάρχει γύρω μου».

Πολλοί το λένε «αρνητική ενέργεια». Άλλοι «μάτι». Η ψυχολογία έχει έναν πιο πεζό, αλλά πολύ πιο χρήσιμο όρο: χρόνιο στρες. Και το καλό με αυτή την εξήγηση είναι ότι δεν σε αφήνει αβοήθητο. Σου δείχνει τι να κάνεις.

Τι είναι στην πραγματικότητα η «αρνητική ενέργεια»

Δεν είναι ένα αόρατο σύννεφο που κάθεται πάνω από το σπίτι σου. Είναι η κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο οργανισμός σου όταν πιέζεται για πολύ καιρό χωρίς να ξεκουράζεται. Το σώμα μένει σε επιφυλακή, το μυαλό σε συναγερμό, και όλα αρχίζουν να δυσλειτουργούν ταυτόχρονα.

Υπάρχει και κάτι ακόμα. Τα συναισθήματα μεταδίδονται. Χωρίς να το καταλαβαίνουμε, μιμούμαστε τις εκφράσεις, τον τόνο και τη διάθεση των ανθρώπων γύρω μας και τελικά νιώθουμε όπως εκείνοι. Γι' αυτό μια ώρα με έναν άνθρωπο γεμάτο θυμό μπορεί να σε αφήσει άδειο. Δεν σου «πέρασε» κάποια ενέργεια. Σου πέρασε το συναίσθημά του.

Τα 10 σημάδια

1. Είσαι κουρασμένος ακόμα κι όταν κοιμάσαι. Ξυπνάς σαν να μην ξάπλωσες ποτέ. Όταν το στρες κρατάει πολύ, ο ύπνος γίνεται ρηχός και δεν σε ξεκουράζει, όσες ώρες κι αν κοιμηθείς.

2. Αρρωσταίνεις πιο συχνά. Κρυολόγημα πίσω από κρυολόγημα. Δεν είναι σύμπτωση. Σε γνωστή έρευνα, εθελοντές εκτέθηκαν στον ίδιο ιό του κρυολογήματος. Όσοι ζούσαν με περισσότερο στρες κόλλησαν πολύ πιο συχνά.

3. Ο ύπνος σου γέμισε εφιάλτες. Το μυαλό που δεν βρίσκει χρόνο να επεξεργαστεί όσα σε βαραίνουν τη μέρα, τα επεξεργάζεται τη νύχτα. Τα άσχημα όνειρα δεν είναι προειδοποίηση από κάπου αλλού. Είναι το δικό σου μυαλό που προσπαθεί να ξεφορτώσει.

4. Οι αρνητικές σκέψεις δεν φεύγουν. Και όσο πιο πολύ προσπαθείς να τις διώξεις, τόσο πιο επίμονα γυρίζουν. Αυτό έχει αποδειχτεί πειραματικά: όταν ζητάμε από κάποιον να μη σκεφτεί κάτι, το σκέφτεται περισσότερο.

5. Χάνεις πράγματα και ξεχνάς. Κλειδιά, γυαλιά, πορτοφόλι, τι ήθελες να πεις. Το στρες «κλέβει» από το κομμάτι του εγκεφάλου που κρατάει την προσοχή και τη μνήμη εργασίας. Δεν «χάνεις το μυαλό σου». Είναι υπερφορτωμένο.

6. Δεν μπορείς να συγκεντρωθείς. Διαβάζεις την ίδια σελίδα τρεις φορές. Το μυαλό σου πετάει αλλού, νιώθεις ένα κενό, σαν να είσαι εκεί και ταυτόχρονα όχι.

7. Θυμώνεις για το τίποτα. Ένα σχόλιο, μια καθυστέρηση, ένας θόρυβος. Το νευρικό σύστημα που είναι συνέχεια σε επιφυλακή αντιδρά υπερβολικά ακόμα και στα μικρά.

8. Νιώθεις ότι κανείς δεν σε καταλαβαίνει. Οι κουβέντες στραβώνουν, παρεξηγείς και σε παρεξηγούν. Η εξάντληση μειώνει την υπομονή και την ικανότητα να ακούσεις. Κι έτσι η απόσταση από τους άλλους μεγαλώνει.

9. Τα χρήματα σε πνίγουν. Οι λογαριασμοί μαζεύονται και νιώθεις ότι δεν βγαίνεις. Εδώ δεν φταίει κάποια «κακή τύχη». Η οικονομική πίεση είναι από τις μεγαλύτερες πηγές στρες. Και η έρευνα έχει δείξει ότι η συνεχής ανησυχία για τα χρήματα μειώνει την ικανότητα να σκεφτόμαστε καθαρά, άρα και να παίρνουμε καλές αποφάσεις.

10. Έχεις ξεχάσει τον εαυτό σου. Δεν βρίσκεις χρόνο για τίποτα δικό σου. Ούτε για μια βόλτα, ούτε για έναν καφέ με κάποιον που αγαπάς. Κι όσο λιγότερο φροντίζεις τον εαυτό σου, τόσο λιγότερες δυνάμεις έχεις για όλα τα άλλα.

Πώς «καθαρίζεις» την αρνητική ενέργεια στην πράξη

Βγες στη φύση. Σε έρευνα, όσοι περπάτησαν μιάμιση ώρα σε πράσινο περιβάλλον ανέφεραν λιγότερες επίμονες αρνητικές σκέψεις από όσους περπάτησαν δίπλα σε δρόμο με αυτοκίνητα. Ένα πάρκο, μια παραλία, ένα δάσος. Δεν χρειάζεται τίποτα περισσότερο.

Γράψε ό,τι σε βαραίνει. Είκοσι λεπτά, λίγες μέρες στη σειρά, γράφοντας ειλικρινά για ό,τι σε πονάει. Οι μελέτες δείχνουν ότι αυτή η απλή άσκηση βελτιώνει τη διάθεση και ακόμα και τη σωματική υγεία.

Κίνησε το σώμα σου. Περπάτημα, χορός, κολύμπι, ό,τι σου αρέσει. Η κίνηση είναι από τους πιο δοκιμασμένους τρόπους να ηρεμήσει το νευρικό σύστημα.

Πρόσεχε με ποιους περνάς τον χρόνο σου. Αν τα συναισθήματα μεταδίδονται, τότε μεταδίδεται και η ηρεμία. Ψάξε ανθρώπους που σε αφήνουν πιο ελαφρύ απ' ό,τι σε βρήκαν.

Βάλε τάξη στα οικονομικά, ένα βήμα τη φορά. Γράψε σε ένα χαρτί τι χρωστάς και τι μπαίνει. Το χάος τρομάζει περισσότερο από τους αριθμούς. Όταν το βλέπεις καθαρά, γίνεται πρόβλημα που λύνεται.

Μίλα με έναν ειδικό. Αν τα σημάδια κρατούν εβδομάδες, αν δεν βρίσκεις χαρά σε τίποτα ή νιώθεις ότι δεν αντέχεις, ίσως δεν είναι μόνο στρες. Ένας γιατρός ή ψυχολόγος μπορεί να δει αν υπάρχει κατάθλιψη, αγχώδης διαταραχή ή κάποιο σωματικό πρόβλημα, όπως θυρεοειδής ή αναιμία, που δίνει τα ίδια σημάδια.

Κράτα αυτό

Όταν δίνουμε στη δυσκολία μας ένα μυστήριο όνομα, νιώθουμε ότι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα. Όταν τη λέμε με το όνομά της, ανοίγει ο δρόμος. Αυτό που ζεις δεν είναι κατάρα. Είναι ένας οργανισμός που ζητάει ανάσα. Δώσ' του τη.

Ενδεικτικές πηγές: S. Cohen, D. Tyrrell, A. Smith, «Psychological stress and susceptibility to the common cold» («Ψυχολογικό στρες και ευαλωτότητα στο κοινό κρυολόγημα»), New England Journal of Medicine (1991) · E. Hatfield, J. Cacioppo, R. Rapson, «Emotional contagion» («Συναισθηματική μετάδοση»), Current Directions in Psychological Science (1993) · D. Wegner και συν., «Paradoxical effects of thought suppression» («Τα παράδοξα αποτελέσματα της καταστολής των σκέψεων»), Journal of Personality and Social Psychology (1987) · A. Arnsten, «Stress signalling pathways that impair prefrontal cortex structure and function» («Οδοί σηματοδότησης του στρες που βλάπτουν τη δομή και τη λειτουργία του προμετωπιαίου φλοιού»), Nature Reviews Neuroscience (2009) · A. Mani και συν., «Poverty impedes cognitive function» («Η φτώχεια εμποδίζει τη γνωστική λειτουργία»), Science (2013) · G. Bratman και συν., «Nature experience reduces rumination and subgenual prefrontal cortex activation» («Η επαφή με τη φύση μειώνει τις επίμονες αρνητικές σκέψεις και τη δραστηριότητα του υπογονάτιου προμετωπιαίου φλοιού»), PNAS (2015) · J. Pennebaker, «Writing about emotional experiences as a therapeutic process» («Η γραφή για συναισθηματικές εμπειρίες ως θεραπευτική διαδικασία»), Psychological Science (1997).

© Συντακτική ομάδα Ψυχολογικού Φάρου. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς άδεια. Επιτρέπεται η παράθεση σύντομου αποσπάσματος με σύνδεσμο προς το πρωτότυπο άρθρο.
Βιωματική ψυχολογία – Αρ. πνευματικών δικαιωμάτων: 5753-24/4/2012

Ψυχολογικός Φάρος