«Γιατί κάνετε έτσι οι γυναίκες;» Οι συνήθειες που οι άντρες σχολιάζουν πίσω από την πλάτη σας

Σίγουρα το έχεις ακούσει, ίσως και από τον σύντροφό σου: «Γιατί κάνετε έτσι οι γυναίκες;». Για τις φωτογραφίες που δεν σας αρέσουν ποτέ. Για το φαγητό που αφήνετε στο πρώτο ραντεβού. Για το «γλυκούλι μου!» μπροστά σε κάθε κουτάβι. Τα λένε με χαμόγελο, αλλά πολλές φορές η κοροϊδία κρύβει και μια μικρή περιφρόνηση.

Η αλήθεια είναι ότι πίσω από τις περισσότερες από αυτές τις συνήθειες δεν υπάρχει «γυναικεία παραξενιά». Υπάρχουν πολύ ανθρώπινοι μηχανισμοί, που τους έχουν και οι άντρες, απλώς τους δείχνουν αλλιώς. Ας τους δούμε έναν έναν.

«Βγαίνω άσχημη σε όλες τις φωτογραφίες»

Υπάρχει εξήγηση, και δεν έχει να κάνει με την εμφάνισή σου. Στον καθρέφτη βλέπεις το πρόσωπό σου ανάποδα, και αυτή είναι η εικόνα που έχεις συνηθίσει. Η φωτογραφία σε δείχνει όπως σε βλέπουν οι άλλοι, άρα σου φαίνεται «λάθος». Σε μια κλασική έρευνα, οι άνθρωποι προτιμούσαν την καθρεφτισμένη εικόνα του προσώπου τους, ενώ οι φίλοι τους προτιμούσαν την κανονική. Με άλλα λόγια, οι άλλοι σε βλέπουν όμορφη ακριβώς στις φωτογραφίες που εσύ θέλεις να σβήσεις.

Τρεις μπουκιές στο πρώτο ραντεβού

Δεν είναι νάζι. Οι έρευνες για το φαγητό σε κοινωνικές περιστάσεις δείχνουν ότι όταν θέλουμε να κάνουμε καλή εντύπωση, συχνά τρώμε λιγότερο, και αυτό είναι πιο έντονο στις γυναίκες απέναντι σε έναν άντρα που τους αρέσει. Είναι ένας τρόπος να διαχειριστείς το άγχος της πρώτης εντύπωσης. Αν σου συμβαίνει, θυμήσου ότι ένα γεύμα που το απολαμβάνεις δείχνει άνεση, και η άνεση είναι ελκυστική.

«Γλυκούλι μου!» σε μωρά και κουτάβια

Το στρογγυλό πρόσωπο, τα μεγάλα μάτια και η μικρή μύτη ενός μωρού ενεργοποιούν στον εγκέφαλο τα κέντρα της ανταμοιβής. Αυτό έχει φανεί σε έρευνες με απεικόνιση εγκεφάλου, ακόμα και σε γυναίκες που δεν είχαν παιδιά. Είναι ένας πανάρχαιος μηχανισμός φροντίδας, που μας κάνει να θέλουμε να προστατεύσουμε ό,τι είναι μικρό και ευάλωτο. Δεν είναι υπερβολή. Είναι βιολογία, και υπάρχει και στους άντρες, απλώς πολλοί έχουν μάθει να μην το δείχνουν.

Τα ζώδια

Εδώ η ψυχολογία δεν παίρνει το μέρος κανενός ζωδίου. Δεν υπάρχει επιστημονική απόδειξη ότι η ημερομηνία γέννησης καθορίζει τον χαρακτήρα. Υπάρχει όμως εξήγηση γιατί οι περιγραφές μοιάζουν τόσο πετυχημένες: οι γενικές φράσεις, όπως «κάποιες φορές είσαι κοινωνικός και κάποιες κλείνεσαι στον εαυτό σου», ταιριάζουν σχεδόν σε όλους. Το ενδιαφέρον για τα ζώδια συχνά δεν είναι πίστη. Είναι ένας τρόπος να ανοίξεις κουβέντα για το ποιος είναι ο άλλος.

Τα σχόλια για άλλες γυναίκες

Ναι, ο ανταγωνισμός ανάμεσα σε ανθρώπους του ίδιου φύλου υπάρχει. Μελέτες για τη λεγόμενη έμμεση επιθετικότητα, δηλαδή τα σχόλια, το κουτσομπολιό και τον αποκλεισμό, δείχνουν όμως ότι στην ενήλικη ζωή τη χρησιμοποιούν και οι άντρες, ειδικά στη δουλειά. Η διαφορά δεν είναι τόσο στο αν το κάνουμε, όσο στο πόσο φανερά. Και αξίζει, γυναίκες και άντρες, να το δούμε: τα κακά σχόλια για τους άλλους σπάνια μιλάνε γι' αυτούς. Συνήθως μιλάνε για τη δική μας ανασφάλεια.

Φατσούλες, θαυμαστικά και τρεις τελείες

Στο γραπτό μήνυμα χάνεται ο τόνος της φωνής, το χαμόγελο, το βλέμμα. Οι φατσούλες και τα θαυμαστικά κάνουν ακριβώς αυτή τη δουλειά: δείχνουν συναίσθημα. Ένα σκέτο «οκ» μπορεί να διαβαστεί ψυχρό, ενώ ένα «οκ 😊» λέει «όλα καλά». Δεν είναι παιδιάστικο. Είναι προσπάθεια να μη σε παρεξηγήσουν.

Τα πράγματα που μένουν στο σπίτι του

Μια οδοντόβουρτσα, μια πιτζάμα, ένα ζευγάρι παντόφλες. Για εκείνη είναι ένα μικρό σημάδι ότι η σχέση γίνεται κομμάτι της καθημερινότητας. Αν αυτό τον τρομάζει, το ερώτημα αφορά περισσότερο τον δικό του φόβο για τη δέσμευση και λιγότερο εκείνη.

Είκοσι δραστηριότητες μαζί

Τένις, ισπανικά, φωτογραφία, γιόγκα. Για κάποιους είναι «γέμισμα κενού». Για τους περισσότερους όμως είναι περιέργεια και εξερεύνηση, ο τρόπος να ανακαλύψεις τι σε γεμίζει. Η ψυχολογία θεωρεί την ανοιχτότητα στις νέες εμπειρίες ένα από τα βασικά θετικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας.

Κράτα αυτό

Ό,τι κοροϊδεύουμε στους άλλους, συχνά απλώς δεν το έχουμε καταλάβει. Πίσω από κάθε «παραξενιά» υπάρχει ένας άνθρωπος που προσπαθεί να αρέσει, να συνδεθεί, να νιώσει ασφάλεια. Το χιούμορ σε μια σχέση είναι ωραίο, όταν γελάτε μαζί. Όχι όταν ο ένας γελάει με τον άλλον.

Ενδεικτικές πηγές: T. H. Mita, M. Dermer, J. Knight, «Reversed facial images and the mere-exposure hypothesis» («Ανεστραμμένες εικόνες προσώπου και η υπόθεση της απλής έκθεσης»), Journal of Personality and Social Psychology (1977) · P. Pliner, S. Chaiken, «Eating, social motives, and self-presentation in women and men» («Φαγητό, κοινωνικά κίνητρα και αυτοπαρουσίαση σε γυναίκες και άντρες»), Journal of Experimental Social Psychology (1990) · M. L. Glocker κ.ά., «Baby schema modulates the brain reward system in nulliparous women» («Το βρεφικό σχήμα επηρεάζει το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου σε γυναίκες χωρίς παιδιά»), PNAS (2009) · B. R. Forer, «The fallacy of personal validation» («Η πλάνη της προσωπικής επιβεβαίωσης»), Journal of Abnormal and Social Psychology (1949).

© Συντακτική ομάδα Ψυχολογικού Φάρου. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς άδεια. Επιτρέπεται η παράθεση σύντομου αποσπάσματος με σύνδεσμο προς το πρωτότυπο άρθρο.
Βιωματική ψυχολογία – Αρ. πνευματικών δικαιωμάτων: 5753-24/4/2012

Ψυχολογικός Φάρος