Η σχέση που σε κρατά συνεχώς σε αμφιβολία

Το πιο εξαντλητικό σε μια σχέση δεν είναι πάντα οι καβγάδες. Είναι να μην ξέρεις ποτέ πού ακριβώς βρίσκεσαι μέσα σε αυτήν. Να σε πλησιάζει, να σε απομακρύνει και να σε αφήνει συνεχώς να αναρωτιέσαι αν σε θέλει πραγματικά.

Υπάρχουν σχέσεις που τελειώνουν καθαρά. Και υπάρχουν άλλες που σε κρατούν για μήνες ή ακόμη και χρόνια σε μια παράξενη ενδιάμεση κατάσταση: ούτε πραγματικά μαζί, ούτε πραγματικά χώρια.

Ο ένας άνθρωπος είναι εκεί, αλλά όχι αρκετά. Δείχνει ενδιαφέρον, αλλά όχι σταθερά. Μπορεί σήμερα να είναι τρυφερός, διαθέσιμος και παρών και αύριο να γίνεται απόμακρος, ψυχρός ή σχεδόν απών.

Πλησιάζει όταν αισθάνεται ότι σε χάνει και απομακρύνεται όταν αισθανθεί ξανά ότι σε έχει.

Και κάπου εκεί αρχίζει η αμφιβολία.

«Με θέλει πραγματικά;»
«Μήπως τον πιέζω;»
«Μήπως ζητάω πολλά;»
«Γιατί χθες ήμασταν τόσο κοντά και σήμερα συμπεριφέρεται σαν να μην υπάρχω;»

Το πρόβλημα δεν είναι ότι αυτές οι ερωτήσεις εμφανίζονται κάποια στιγμή σε μια σχέση. Όλοι οι άνθρωποι μπορεί να περάσουν περιόδους ανασφάλειας ή αβεβαιότητας.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν η αμφιβολία παύει να είναι μια δύσκολη στιγμή και γίνεται ο μόνιμος τρόπος με τον οποίο βιώνεις τη σχέση.

Όταν πρέπει συνεχώς να αποκωδικοποιείς μηνύματα, ώρες απάντησης, σιωπές, διαθέσεις, βλέμματα και αλλαγές συμπεριφοράς, τότε κάτι σημαντικό συμβαίνει:

Σταματάς σιγά-σιγά να ζεις τη σχέση και αρχίζεις να την αναλύεις.

Ψάχνεις συνεχώς αποδείξεις.

Ένα μήνυμα σε ηρεμεί.
Μια καθυστέρηση σε αναστατώνει.
Μια όμορφη βραδιά σε κάνει να πιστεύεις ότι όλα άλλαξαν.
Μια ξαφνική απόσταση σε γυρίζει πάλι στην αρχή.

Και χωρίς να το καταλάβεις, η ψυχική σου κατάσταση αρχίζει να εξαρτάται από το πόσο κοντά ή πόσο μακριά βρίσκεται ο άλλος εκείνη τη συγκεκριμένη στιγμή.

Τότε χάνεται μια πολύ σημαντική ερώτηση:

«Πώς νιώθω εγώ μέσα σε αυτή τη σχέση;»

Γιατί πολλές φορές αναλωνόμαστε τόσο πολύ στο να καταλάβουμε αν μας αγαπά ο άλλος, ώστε ξεχνάμε να εξετάσουμε κάτι εξίσου σημαντικό:

Αν ο τρόπος με τον οποίο μας αγαπά μάς κάνει καλό.

Η συνεχής αβεβαιότητα μπορεί μάλιστα να δημιουργήσει έναν εξαιρετικά δυνατό συναισθηματικό δεσμό.

Όταν οι όμορφες στιγμές δεν είναι σταθερές, αποκτούν μεγαλύτερη ένταση. Ένα μήνυμα, μια αγκαλιά, μια ξαφνική εκδήλωση ενδιαφέροντος μπορεί να αποκτήσει τεράστια σημασία.

Όχι επειδή απαραίτητα συνέβη κάτι τόσο σπουδαίο.

Αλλά επειδή για λίγο σταμάτησε το άγχος.

Και αυτή είναι μια πολύ σημαντική διαφορά.

Άλλο είναι να χαίρεσαι επειδή νιώθεις ασφαλής μέσα σε μια σχέση και άλλο να νιώθεις ανακούφιση επειδή ο άλλος, για μία ακόμη φορά, δεν σε εγκατέλειψε.

Όταν η εγγύτητα και η απόσταση εναλλάσσονται συνεχώς, δημιουργείται ένας κύκλος:

Απόσταση.
Άγχος.
Επιστροφή.
Ανακούφιση.
Ελπίδα.
Και πάλι απόσταση.

Με τον καιρό μπορεί ακόμη και να αρχίσεις να μπερδεύεις αυτή την ένταση με το πάθος.

Να πιστεύεις ότι επειδή τον σκέφτεσαι συνέχεια, σημαίνει ότι τον αγαπάς περισσότερο.

Όμως δεν σκεφτόμαστε πάντα έναν άνθρωπο επειδή τον αγαπάμε βαθιά.

Μερικές φορές τον σκεφτόμαστε συνέχεια επειδή δεν ξέρουμε ποτέ πού στεκόμαστε απέναντί του.

Η αβεβαιότητα κρατά το μυαλό σε διαρκή εγρήγορση.

Περιμένεις την επόμενη κίνηση.
Το επόμενο μήνυμα.
Την επόμενη επιβεβαίωση.

Και αυτό μπορεί να γίνει εξαιρετικά κουραστικό.

Μια υγιής σχέση δεν σημαίνει ότι όλα είναι πάντα εύκολα. Δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν διαφωνίες, δύσκολες περίοδοι ή διαφορετικές ανάγκες.

Σημαίνει όμως ότι υπάρχει μια βασική συναισθηματική συνέπεια.

Ξέρεις περίπου ποια θέση έχεις στη ζωή του άλλου.

Δεν χρειάζεται κάθε λίγες ημέρες να αποδεικνύεται από την αρχή ότι υπάρχει σχέση.

Δεν χρειάζεται να φοβάσαι συνεχώς ότι μια λάθος λέξη, μια διαφωνία ή μια δύσκολη στιγμή θα εξαφανίσει τον άλλον.

Βέβαια, ένας άνθρωπος που απομακρύνεται δεν είναι απαραίτητα κακός ούτε συμπεριφέρεται πάντοτε έτσι συνειδητά.

Μπορεί να φοβάται την εγγύτητα.
Μπορεί να δυσκολεύεται με τη δέσμευση.
Μπορεί να έχει τις δικές του ανασφάλειες.
Μπορεί πραγματικά να μη γνωρίζει τι θέλει.

Όμως εδώ υπάρχει μια δύσκολη αλλά ουσιαστική αλήθεια:

Η σύγχυση του άλλου δεν είναι υποχρεωτικό να γίνει ο δικός σου μόνιμος τρόπος ζωής.

Μπορείς να κατανοήσεις έναν άνθρωπο χωρίς να πρέπει να υπομένεις επ’ αόριστον μια κατάσταση που σε εξαντλεί.

Μπορείς να καταλάβεις τους φόβους του χωρίς να μετατρέψεις τον εαυτό σου σε κάποιον που περιμένει συνεχώς.

Γιατί τελικά, ίσως το πιο σημαντικό σημάδι δεν είναι αυτά που λέει κάποιος όταν φοβάται ότι θα σε χάσει.

Είναι αυτά που κάνει όταν αισθάνεται σίγουρος ότι σε έχει.

Εκεί φαίνεται η συνέπεια.

Εκεί φαίνεται η πραγματική διάθεση για σχέση.

Και εκεί φαίνεται αν η παρουσία σου αποτελεί επιλογή ή απλώς ασφάλεια στην οποία επιστρέφει όταν τη χρειάζεται.

Σε μια σχέση μπορεί να υπάρχουν πολλά ερωτήματα.

Υπάρχει όμως ένα ερώτημα που δεν θα έπρεπε να χρειάζεται να κάνεις κάθε μέρα:

«Υπάρχουμε πραγματικά;»

Γι’ αυτό, όταν μια σχέση σε κρατά συνεχώς σε αμφιβολία, ίσως η σημαντικότερη ερώτηση δεν είναι:

«Με αγαπάει;»

Αλλά:

«Γιατί μια σχέση που υποτίθεται ότι με φέρνει κοντά σε έναν άνθρωπο με κάνει να αισθάνομαι συνεχώς ότι μπορεί να τον χάσω;»

Μερικές φορές η απάντηση σε αυτή την ερώτηση λέει περισσότερα από όλες τις υποσχέσεις, τις επιστροφές και τα “μου λείπεις” μαζί.

Εσείς έχετε βρεθεί ποτέ σε μια σχέση που σας κρατούσε συνεχώς σε αμφιβολία; Ποιο ήταν το σημάδι που σας έκανε τελικά να καταλάβετε τι πραγματικά συνέβαινε;

Θοδωρής Ξενιτόπουλος

Ψυχολογικός Φάρος

(Α.Π.Δ. 5753 – 24/4/2012)