Διπολική διαταραχή. Ακροβασίες του μυαλού. Η ιστορία ενός διπολικού. Βαγγέλης Μάστορας (Βιωματικό)

Διπολική διαταραχή - Ακροβασίες του μυαλού - Βαγγέλης Μάστορας

Οι περισσότεροι μαθαίνουμε για τη διπολική διαταραχή από βιβλία ψυχιατρικής ή από τα πρωτοσέλιδα. Σπάνια την ακούμε από κάποιον που τη ζει. Κι όμως, η φωνή του ανθρώπου που πορεύεται μαζί της για δεκαετίες λέει πράγματα που κανένα εγχειρίδιο δεν μπορεί να πει.

Ο Βαγγέλης Μάστορας είναι δημοσιογράφος, έχει διατελέσει δήμαρχος και είναι συγγραφέας του βιβλίου «Ακροβασίες του μυαλού. Η ιστορία ενός διπολικού» (εκδ. Τόπος). Παράλληλα με όλα αυτά, ζει από νέος με τη διπολική διαταραχή. Η ιστορία του δείχνει ότι μια χρόνια ψυχική πάθηση δεν ακυρώνει μια γεμάτη ζωή.

Μια σχέση ζωής

Η διαταραχή εμφανίστηκε στον Βαγγέλη Μάστορα σε νεαρή ηλικία, τη δεκαετία του '70, τότε που οι θεραπείες και η γνώση ήταν πολύ πιο περιορισμένες από σήμερα. Το οικογενειακό του περιβάλλον το κατάλαβε γρήγορα και ζήτησε ιατρική βοήθεια. Στα χρόνια των σπουδών ακολούθησε μια περίοδος ύφεσης, όμως στα 29 του η διαταραχή επανήλθε πιο έντονα, με νοσηλείες και δύσκολες περιπέτειες.

Με τον καιρό έμαθε να συμπορεύεται μαζί της. Την αποκαλεί «φίλη» του, μια σχέση ζωής. Στο βιβλίο του γράφει για την εμπειρία με το σύστημα ψυχικής υγείας, για την αναζήτηση του κατάλληλου θεραπευτή και της κατάλληλης θεραπείας, και για την αποδοχή ότι η διαταραχή θα είναι πάντα παρούσα.

Τι είναι η διπολική διαταραχή

Η διπολική διαταραχή επηρεάζει τη διάθεση, την ενέργεια, τη δραστηριότητα και τη σκέψη. Ο άνθρωπος περνά από επεισόδια μανίας ή υπομανίας, όπου νιώθει υπερβολικά ενεργητικός, ευφορικός ή ευερέθιστος, σε επεισόδια κατάθλιψης. Ανάμεσά τους υπάρχουν συχνά περίοδοι όπου η διάθεση είναι σταθερή και όλα μοιάζουν καλά.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 2023 ζούσαν με διπολική διαταραχή περίπου 36 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο, δηλαδή περίπου ένας στους 226.

Η πιο επικίνδυνη στιγμή: όταν όλα πάνε καλά

Ένα από τα πιο σημαντικά μηνύματα της ιστορίας του Βαγγέλη Μάστορα είναι αυτό: στις περιόδους που ο άνθρωπος νιώθει καλά, είναι κρίσιμο να μη σταματήσει τη θεραπεία του. Η επιστήμη το επιβεβαιώνει. Σε ανάλυση 14 μελετών με ασθενείς που σταμάτησαν τη σταθερή αγωγή με λίθιο, περισσότερα από τα μισά νέα επεισόδια εμφανίστηκαν μέσα σε δέκα εβδομάδες από τη διακοπή. Όταν η διακοπή γινόταν σταδιακά, ο κίνδυνος ήταν σημαντικά μικρότερος. Γι' αυτό κάθε αλλαγή στην αγωγή γίνεται μόνο με τον ψυχίατρο.

Το στίγμα βαραίνει όσο και η ασθένεια

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας σημειώνει ότι το στίγμα και οι διακρίσεις είναι ευρέως διαδεδομένα, ακόμα και μέσα στις υπηρεσίες υγείας, και ότι μπορεί να περιορίζουν την πρόσβαση στη φροντίδα, στη μόρφωση, στη δουλειά και στη στέγη. Γι' αυτό μια δημόσια μαρτυρία, χωρίς ντροπή, από έναν άνθρωπο με κοινωνική και επαγγελματική διαδρομή, έχει τόση αξία: δείχνει ότι η ψυχική ασθένεια δεν ορίζει ποιος είσαι.

Η θεραπεία σήμερα

Η αποτελεσματική φροντίδα συνδυάζει φάρμακα, όπως οι σταθεροποιητές της διάθεσης, με ψυχολογικές και ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις: γνωσιακή-συμπεριφοριστική θεραπεία, ενημέρωση και στήριξη της οικογένειας, στήριξη στην εργασία. Η ανάρρωση είναι εφικτή.

Αν ζεις με τη διπολική διαταραχή ή δίπλα σε κάποιον που τη ζει

  • Μη σταματάς ποτέ την αγωγή μόνος σου, ακόμα κι όταν νιώθεις πολύ καλά.
  • Μάθε τα πρώιμα σημάδια ενός επεισοδίου: αλλαγές στον ύπνο, στην ενέργεια, στη διάθεση.
  • Κράτα σταθερό πρόγραμμα ύπνου και απόφυγε το αλκοόλ και τις ουσίες.
  • Βρες έναν ψυχίατρο που εμπιστεύεσαι. Η σχέση με τον θεραπευτή είναι μέρος της θεραπείας.
  • Μίλησε. Η ντροπή απομονώνει· η κατανόηση θεραπεύει.

Δείτε την εκπομπή

Στην εκπομπή, ο Θοδωρής Ξενιτόπουλος, πρόεδρος του Ψυχολογικού Φάρου, συζητά με τον Βαγγέλη Μάστορα, δημοσιογράφο και συγγραφέα του βιβλίου «Ακροβασίες του μυαλού», με τον Επίκουρο Καθηγητή Ψυχιατρικής Γεώργιο Φλώρο, ψυχοθεραπευτή, και με τον δημοσιογράφο Σταύρο Τζίμα.

Πού να ζητήσεις βοήθεια

Αν αναγνωρίζεις τέτοιες εναλλαγές διάθεσης στον εαυτό σου ή σε κάποιον δικό σου, απευθύνσου σε ψυχίατρο. Αν υπάρχουν σκέψεις αυτοκτονίας, κάλεσε τη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία στο 1018. Για ψυχοκοινωνική υποστήριξη υπάρχει η γραμμή 10306. Σε επείγουσα κατάσταση, κάλεσε το 166 ή το 112. Μπορείς επίσης να επικοινωνήσεις με τον Ψυχολογικό Φάρο στο 698 949 8520.

Κράτα αυτό

  • Η διπολική διαταραχή είναι χρόνια, αλλά δεν ακυρώνει μια γεμάτη ζωή.
  • Οι περίοδοι που όλα πάνε καλά είναι αυτές που η αγωγή δεν πρέπει να σταματήσει.
  • Η απότομη διακοπή της αγωγής αυξάνει πολύ τον κίνδυνο νέου επεισοδίου.
  • Φάρμακα και ψυχοκοινωνική στήριξη μαζί δίνουν τα καλύτερα αποτελέσματα.
  • Το στίγμα βλάπτει· οι ανοιχτές μαρτυρίες το σπάνε.


Ενδεικτικές πηγές: World Health Organization, Bipolar disorder – Fact sheet (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Διπολική διαταραχή – Ενημερωτικό δελτίο) · Suppes T., Baldessarini R.J., Faedda G.L., Tohen M. (1991), Risk of recurrence following discontinuation of lithium treatment in bipolar disorder (Κίνδυνος υποτροπής μετά τη διακοπή του λιθίου στη διπολική διαταραχή), Archives of General Psychiatry, 48(12), 1082–1088 · Μάστορας Β., Ακροβασίες του μυαλού. Η ιστορία ενός διπολικού, εκδ. Τόπος.

© Συντακτική ομάδα Ψυχολογικού Φάρου. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς άδεια. Επιτρέπεται η παράθεση σύντομου αποσπάσματος με σύνδεσμο προς το πρωτότυπο άρθρο.
Βιωματική ψυχολογία – Αρ. πνευματικών δικαιωμάτων: 5753-24/4/2012

Ψυχολογικός Φάρος

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Όταν απομακρυνόμαστε στη σχέση: πώς μιλάμε για όσα έχουν αλλάξει

7 μικρές συνήθειες που σκοτώνουν σιγά σιγά τη σχέση σου (και δεν το καταλαβαίνεις)

Οι 2 κινήσεις που δείχνουν αν ένας άντρας σε αγαπά πραγματικά

Τα 6 πράγματα που λατρεύουν οι άντρες να τους κάνεις αλλά δεν το παραδέχονται

Τι θα πρέπει να θυμάσαι οταν ξεκινάς μια σχέση μετά τα 40

Γιατί οι άντρες χάνουν ξαφνικά το ενδιαφέρον τους προς μια γυναίκα

Τα 3 μυστικά μιας γυναίκας για να την ερωτευτεί ένας άντρας

Δεν το λέει, το κάνει: πώς δείχνει ένας άντρας ότι σε αγαπά